Լռակյաց երդման սերմը

Դատարկ սեղանի շուրջ

Երբ հայրս մահացավ, եղբայրներս ինձ դուրս հրեցին հայրական տնից այն նույն օրը, երբ հողին հանձնեցինք նրա մարմինը: Նրանք ասացին, որ ես «ոչինչ չեմ ներդրել» այս հողի մեջ, թեև տասը տարի շարունակ ես էի խնամում մեր այգու հազվագյուտ ծառերը, որոնք հայրս բերել էր հեռու լեռներից: Նրանք ինձ տվեցին ընդամենը մի փոքրիկ փայտե արկղ՝ լցված չորացած սերմերով և ծաղրանքով ասացին՝ սա քո բաժինն է, տար այն և փորձիր աճեցնել քո անապատում:

Ես չվիճեցի: Ես վերցրեցի արկղը, հագա վերարկուս և դուրս եկա դարպասներից: Անձրևը հարվածում էր դեմքիս, իսկ ետևում լսվում էր նրանց ծիծաղը՝ հարստության և անպատժելիության ծիծաղը: Նրանք արդեն ծրագրել էին վաճառել այգին և հողը՝ կառուցելու համար բետոնե հյուրանոցներ, որոնք ոչ մի ստվեր չէին տալու, ոչ մի բերք չէին տալու:

Լռության տարիները

Ես բնակություն հաստատեցի գյուղի ծայրամասում գտնվող մի լքված հողամասում: Ամեն օր, արևածագից մինչև մայրամուտ, ես աշխատում էի: Իմ ձեռքերը ծածկված էին հողով, իսկ մեջքս ցավում էր, բայց ես տնկում էի հորս տված սերմերը: Դրանք սովորական սերմեր չէին, դրանք հազվագյուտ, դիմացկուն տեսակներ էին, որոնք պահանջում էին ոչ միայն ջուր, այլև իսկական համբերություն:

Մի անգամ հարևաններից մեկը հարցրեց ինձ. «Ինչո՞ւ ես տանջվում, այս հողը չի տա այն, ինչ դու ակնկալում ես»:

Իմ պատասխանը կարճ էր. «Երդումը, որ տվել եմ հողին, չի չափվում ժամանակով, այն չափվում է ծաղկունքով, որը կգա, երբ աշխարհը մոռացած կլինի իմ մասին»:

Երբ հողը խոսեց

Տասը տարի անց իմ այգին դարձավ շրջանի ամենահայտնի վայրը: Ծառերը, որոնք ես տնկել էի, տալիս էին այնպիսի պտուղներ, որոնք ոչ ոք չէր տեսել: Իսկ իմ եղբայրների այգին, որտեղ նրանք ցանկանում էին հյուրանոց կառուցել, վերածվել էր չորացած, անպտուղ մի անապատի: Բետոնը ճաքել էր, իսկ հողը՝ հոգնել նրանց ագահությունից:

Մի օր նրանք եկան ինձ մոտ: Նրանց հագուստը մաշված էր, իսկ հայացքները՝ խոնարհ: Նրանք աղերսում էին, որ ես օգնեմ նրանց վերականգնել իրենց հողը, որ ես գնամ և ցանեմ նույն սերմերը, որոնք ժամանակին ծաղրել էին: Նրանք առաջարկում էին փող, կոչումներ, ներողություն:

Վերջաբան

Ես նայեցի նրանց, հետո նայեցի իմ այգու ծաղկուն ծառերին: Ես չբարկացա, չբղավեցի: Ես պարզապես ասացի. «Սերմերը ինձ տվեցիք դուք, բայց հողի սերը ես ինքս եմ աճեցրել: Դուք չեք կարող գնել այն, ինչը երբեք չեք հասկացել»: Ես փակեցի դարպասը և վերադարձա իմ գործին: Իսկ դուք կարո՞ղ եք տարբերել ճշմարիտ սերմը դատարկ խոստումից: