Մոռացված մեխանիզմների արխիվը
Վերջին աշխատանքային օրը
Երեսուն տարի շարունակ իմ կյանքը չափվում էր գործարանի ժամացույցի ճտճտոցով։ Ես այն մարդն էի, որը գիտեր յուրաքանչյուր պտուտակի, յուրաքանչյուր փոկի և յուրաքանչյուր անսարքության մասին։ Երբ մայիսյան մի անձրևոտ երեքշաբթի տնօրենը կանչեց ինձ իր աշխատասենյակ, ես մտածում էի, որ խոսքը հերթական տեխնիկական թարմացման մասին է։ Բայց սեղանի վրա դրված էր միայն մեկ թուղթ՝ ազատման դիմում։ «Դուք հնացել եք, Արամ,» - ասաց նա՝ նույնիսկ չբարձրացնելով աչքերը համակարգչից։
Իմ աշխատանքային գործիքները, որոնք ես խնամքով հավաքել էի երեք տասնամյակ, դրված էին ստվարաթղթե մի տուփի մեջ։ Ոչ ոք չասաց «շնորհակալություն», ոչ ոք չհիշեց այն գիշերները, երբ ես մնում էի գործարանում՝ կանխելու համար խոշոր վթարները։ Ես դուրս եկա գլխավոր դարպասներից՝ ձեռքիս տուփը, իսկ ետևումս լսվում էր նոր աշխատակցի ծիծաղը, ով ինձ փոխարինելու էր։
Լռության գինը
Հաջորդ ամիսներին ես ապրում էի իմ փոքրիկ բնակարանում՝ դիտելով, թե ինչպես է գործարանը դանդաղ մարում։ Ես գիտեի, որ նոր կառավարումը անտեսել է գլխավոր տուրբինի մաշվածությունը։ Ինձ մի քանի անգամ զանգահարել էին երիտասարդ ինժեներները, բայց ես միշտ պատասխանում էի, որ այլևս ոչինչ չգիտեմ։ Իրենք էին ինձ ազատել, ուրեմն թող իրենք էլ լուծեին խնդիրները։
Ճշմարտությունը հաճախ հայտնվում է այն ժամանակ, երբ սուտը այլևս չի կարողանում պահել ծանրությունը։
Գործարանում խուճապ էր սկսվել։ Արտադրությունը կանգնել էր, իսկ վնասները հասնում էին միլիոնների։ Տնօրենը, ով ժամանակին ինձ ցրտաշունչ կերպով ազատել էր, հայտնվեց իմ դռան առաջ։ Նա այլևս այն ինքնավստահ մարդը չէր։ Նրա հագուստը կնճռոտված էր, իսկ աչքերը՝ հոգնած։ «Մեզ օգնություն է պետք, Արամ։ Մեքենաները կանգ են առել, և ոչ ոք չի կարողանում գտնել պատճառը։»
Վերջին դասը
Ես նայեցի նրան՝ հիշելով այն օրը, երբ ինձ տուփով դուրս էին հանել։ Ես չբարկացա, չբղավեցի, պարզապես ժպտացի։ «Դուք ասացիք, որ ես հնացած եմ, պարոն տնօրեն։ Իսկ հնացած իրերը պետք է թանգարաններում լինեն, ոչ թե արտադրամասերում։» Ես փակեցի դուռը նրա քթի առաջ։ Այդ պահից սկսած ես հասկացա, որ իմ կյանքը ինձ է պատկանում, ոչ թե գործարանին։
Այսօր ես ունեմ փոքրիկ արհեստանոց, որտեղ վերանորոգում եմ հին ժամացույցներ։ Այնտեղ լռություն է և խաղաղություն։ Երբեմն լսում եմ, թե ինչպես է գործարանը վերջնականապես փակվել, բայց դա արդեն իմ հոգսը չէ։ Կյանքը միշտ վերադարձնում է այն, ինչ տրվել է, պարզապես պետք է համբերությամբ սպասել։ Իսկ դուք երբևէ մտածե՞լ եք, թե ինչ կլինի, եթե մի օր պարզապես դադարեք լինել այն անփոխարինելի անձը, որի վրա բոլորը հույս են դնում։
