Ճանաչողական խեղաթյուրումների աուդիտ. Ինչպես բացահայտել և շտկել մտածողության սխալները

Ինչո՞ւ է ձեր ուղեղը խաբում ձեզ

Մեր ուղեղը էվոլյուցիայի ընթացքում զարգացել է որպես արագ որոշումներ կայացնող մեքենա, որը հաճախ նախընտրում է արագությունը ճշգրտությունից։ Այս «կարճ ճանապարհները» կոչվում են ճանաչողական խեղաթյուրումներ։ Դրանք օգնում են մեզ արագ արձագանքել վտանգին, սակայն ժամանակակից աշխարհում, որտեղ մենք ամեն օր բարդ ընտրություններ ենք կատարում, դրանք հաճախ տանում են սխալ եզրահանգումների։ Ճանաչողական աուդիտը թույլ է տալիս դանդաղեցնել մտածողությունը և նկատել այն պահերը, երբ ձեր ուղեղը սկսում է «կտրել» ճանապարհը։

Քայլ 1. Գրանցեք ձեր որոշումները

Որպեսզի հասկանաք, թե որտեղ եք սխալվում, պետք է ունենաք տվյալներ։ Սկսեք վարել «Որոշումների օրագիր»։ Ամեն անգամ, երբ կատարում եք կարևոր ընտրություն (օրինակ՝ գնում, աշխատանքային նախագիծ կամ հարաբերությունների վերաբերյալ որոշում), գրեք երեք բան՝ որոշումը, այն պատճառները, որոնք դրդել են ձեզ այդպես վարվել, և այն սպասումները, որ ունեք արդյունքի վերաբերյալ։ Դա թույլ կտա հետադարձ հայացքով տեսնել՝ արդյոք ձեր տրամաբանությունը հիմնված էր փաստերի, թե՞ հույզերի վրա։

Քայլ 2. Բացահայտեք հիմնական «թակարդները»

Մարդկանց մոտ ամենատարածված սխալներից են՝ 1. Հաստատման խեղաթյուրումը (փնտրում եք միայն այն տեղեկատվությունը, որը հաստատում է ձեր կարծիքը), 2. Կորստի վախը (ավելի շատ եք վախենում կորցնելուց, քան ուրախանում եք շահելուց), և 3. Խմբային մտածողությունը (հետևում եք մեծամասնությանը՝ անկախ ձեր սեփական կարծիքից)։

Ճանաչողական աուդիտի գլխավոր կանոնն է՝ երբեք մի՛ վստահեք ձեր առաջին մտքին, եթե այն չափազանց հեշտ է թվում։

Քայլ 3. Կիրառեք «Սատանայի փաստաբան» տեխնիկան

Երբ զգում եք, որ համոզված եք ձեր որոշման ճշտության մեջ, փորձեք հակառակը։ Հարցրեք ինքներդ ձեզ. «Ի՞նչ կլինի, եթե ես սխալվում եմ։ Ո՞րն է ամենաուժեղ փաստարկը իմ կարծիքի դեմ»։ Սա ստիպում է ուղեղին դուրս գալ հարմարավետության գոտուց և դիտարկել այլընտրանքներ։

Քայլ 4. Տվեք ձեզ ժամանակ

Մտածողության սխալները հաճախ առաջանում են հապճեպության պատճառով։ Կարևոր որոշումներ կայացնելիս կիրառեք «24 ժամվա կանոնը»։ Եթե իրավիճակը կյանքին վտանգ չի սպառնում, միշտ սպասեք մեկ օր։ Այդ ընթացքում ձեր հուզական ֆոնը կնվազի, և դուք կկարողանաք ավելի սառը դատել։

Ճանաչողական աուդիտը մեկանգամյա գործողություն չէ, այլ ապրելակերպ։ Շարունակաբար վերլուծելով ձեր մտածելակերպը՝ դուք կնկատեք, որ սկսում եք ավելի քիչ սխալներ գործել և ավելի հստակ տեսնել իրականությունը՝ անկախ ձեր նախկին պատրանքներից։