Ջրի իրավունքի գինը
Երբ հարևանները որոշեցին ինձ զրկել իմ հողի ջրից, նրանք կարծում էին, թե ես կհանձնվեմ։ Բայց նրանք մոռացան, որ ես գիտեմ, թե որտեղ են հոսում ստորգետնյա գետերը։
Արևի տակ չորացած խոստումներ
Իմ այգու ծառերը սկսեցին կախել ճյուղերը հուլիսյան կեսօրին, երբ հարևանս՝ Արամը, առանց ինձ նախազգուշացնելու փակեց ջրի ընդհանուր առվակը։ Մենք հարևաններ էինք քսան տարի, և մեր հողամասերը սնվում էին նույն աղբյուրից։ Երբ գնացի խոսելու, նա նույնիսկ աչքերիս մեջ չնայեց։ «Դու շատ ջուր ես օգտագործում քո ծաղիկների համար», - ասաց նա, մինչդեռ նրա կողքին կանգնած էր նրա որդին՝ ծաղրական ժպիտով։ Իմ ծաղիկները իմ ապրուստն էին՝ վաճառում էի շուկայում, որպեսզի հոգայի մորս բուժման ծախսերը։
Հաջորդ օրը պարզվեց, որ նրանք ոչ միայն փակել են ջուրը, այլև հողային կոմիտեում սուտ հայտարարություն էին ներկայացրել՝ պնդելով, որ աղբյուրը գտնվում է իրենց տարածքում։ Իմ սեփականության վկայականները, որոնք հստակ ցույց էին տալիս ջրի իրավունքը, կարծես ոչինչ չէին նշանակում։ Նրանք գիտեին, որ ես միայնակ եմ, և որ իմ դատական ծախսերի հնարավորությունները չնչին են։
Լռության գինը
Ես չգոռացի։ Ես չվիճեցի։ Ես վերադարձա տուն և սկսեցի փորել։ Ոչ թե հողը, այլ արխիվները։ Գյուղապետարանի հին գրքերում, որոնք փոշու մեջ կորել էին, ես գտա 1950-ականների մի փաստաթուղթ։ Այնտեղ սևով սպիտակի վրա գրված էր, որ իմ հողամասի տակով անցնում է հին ոռոգման համակարգ, որը պատկանում է պետությանը և սնվում է լեռնային աղբյուրից։ Իմ հարևանների «նոր» ջրագիծը ապօրինի էր, քանի որ այն կտրում էր հենց այդ հին հաղորդակցությունը։
Մի՛ պայքարիր քո հարևանի հետ նրա լեզվով, այլ սովորիր լռության մեջ գտնել այն փաստարկները, որոնք ոչ մի գոռոց չի փոխարինի։
Ես ամիսներ շարունակ աշխատում էի՝ հավաքելով փաստեր։ Իմ այգին չորանում էր, և ես դա տանում էի որպես զոհաբերություն։ Հարևաններս ծաղրում էին ինձ, երբ տեսնում էին, թե ինչպես եմ ես ինքնակամ մաքրում հին ջրագծի մուտքը, որը գտնվում էր հենց նրանց տան պատի տակ։ Նրանք կարծում էին, որ ես խելագարվել եմ։
Սեղանների շրջադարձը
Մի օր առավոտյան, երբ Արամը փորձեց ընդլայնել իր ավտոտնակը, նա հարվածեց հենց այդ հին խողովակին։ Ջուրը ժայթքեց, բայց այն չէր հոսում նրա դաշտերը։ Այն սկսեց հեղեղել նրա տան հիմքը։ Այդ պահին ես հայտնվեցի այնտեղ՝ իրավաբանի և տեսուչի հետ։ Մենք ոչինչ չասացինք, պարզապես նայեցինք, թե ինչպես է հին ջրագիծը, որը նա փորձել էր սպանել, ոչնչացնում նրա ապօրինի շինությունը։
Այժմ նրանք գալիս են իմ դուռը՝ խնդրելով օգնել դադարեցնել ջրի հոսքը, որը քանդում է իրենց տունը։ Ես նայում եմ նրանց և հիշում իմ չորացած ծաղիկները։ Ես նրանց ասում եմ նույն բառերը, որոնք նրանք ասացին ինձ․ «Դուք շատ եք օգտագործել այն, ինչը ձերը չէր»։ Արդարությունը երբեմն հոսում է այնտեղ, որտեղ մենք ամենաքիչն ենք սպասում։
