Ապակե փշերի այգին
Ես այն երեխան էի, որին միշտ խնդրում էին ստվերում մնալ, մինչ եղբայրներս քաղում էին իմ աշխատանքի պտուղները։ Բայց ժամանակը ցույց տվեց, թե ով է իսկապես տիրապետում այգու գաղտնիքներին։
Անտեսվածի բեռը
Ես մեծացել եմ մի տանը, որտեղ սերը չափվում էր բաժիններով, իսկ ինձ հասնողը միշտ փշրանքներն էին։ Մինչ եղբայրներս խաղում էին արևի տակ, ես՝ որպես ընտանիքի «անտեսանելի» զավակ, ժամերով խնամում էի մեր հին այգու ծառերը։ Հայրս միշտ ասում էր. «Արամ, դու այստեղ ես հողը պահելու համար, ոչ թե ժառանգություն ստանալու»։ Այդ խոսքերը դանակի պես կտրում էին սիրտս, բայց ես լռում էի, քանի որ հավատում էի, որ աշխատասիրությունը մի օր կգնահատվի։
Երբ հայրս հիվանդացավ, եղբայրներս անմիջապես սկսեցին կիսել նրա ունեցվածքը։ Նրանք տունը բաժանեցին, իսկ ինձ թողեցին միայն այգին, որն արդեն վաղուց չորացել էր՝ համարելով այն անպետք հողակտոր։ Նրանք ծիծաղում էին իմ թիկունքում, երբ տեսնում էին, թե ինչպես եմ ես ցեխի մեջ կորած ջրում ծառերը։ Իրականում, նրանք չգիտեին, որ այգու հողը թաքցնում էր ավելին, քան պարզապես չորացած ճյուղեր։
Գաղտնիքը հողի մեջ
Տարիներ շարունակ ես ոչ միայն խնամում էի ծառերը, այլև ուսումնասիրում էի հողի կազմը։ Հայրս մի անգամ, մահից առաջ, ակամա ակնարկել էր հին ջրհորի մասին, որը թաքնված էր մոլախոտերի տակ։ Երբ եղբայրներս հեռացան քաղաք՝ իրենց բաժինները վաճառելու և փողերը քամուն տալու համար, ես սկսեցի փորել։ Ես գտա ոչ թե ոսկի, այլ ստորգետնյա ջրի հզոր աղբյուր, որը այս չորային շրջանում իսկական հարստություն էր։
Այն, ինչ մյուսները համարում էին անպետք հողակտոր, իմ ձեռքերում դարձավ կյանքի աղբյուր։
Ես սկսեցի աճեցնել հազվագյուտ տեսակի մրգեր, որոնք ոչ մի տեղ չէին աճում։ Իմ այգին դարձավ ամենապահանջված վայրը, և ես սկսեցի մեծ եկամուտներ ստանալ։ Մինչ եղբայրներս պարտքերի մեջ էին խրվել, ես կառուցեցի իմ կայսրությունը՝ հենց այն հողի վրա, որը նրանք արհամարհել էին։
Վերադարձը դեպի սնանկություն
Մի օր, երբ արդեն հայտնի էի դարձել, եղբայրներս վերադարձան։ Նրանք հյուծված էին, նիհարած և պարտքերի տակ կքած։ Նրանք եկան այգու դարպասների մոտ՝ հույս ունենալով, որ ես կկիսվեմ իրենց հետ։ Ավագ եղբայրս ասաց. «Արամ, մենք ընտանիք ենք, դու պետք է մեզ օգնես, այս հողը մերն էլ էր»։
Ես նայեցի նրանց, այն նույն հայացքով, որով նրանք նայում էին ինձ տարիներ առաջ, երբ ես ցեխի մեջ էի։ Իմ պատասխանը կարճ էր և հստակ. «Դուք հողը բաժանեցիք, իսկ ես այն բուժեցի։ Ձեր բաժինը վաղուց վաճառել եք ձեր ժամանակավոր հարմարավետության համար։ Այստեղ տեղ չկա նրանց համար, ովքեր միայն քաղել գիտեն, բայց ոչ՝ տնկել»։
Նրանք հեռացան գլխիկոր, իսկ ես մնացի իմ այգում, որն այլևս ոչ միայն պտուղներ էր տալիս, այլև՝ իմ անկախության համը։ Երբեմն ամենամեծ վրեժը ինքնաբավ լինելն է։ Իսկ դուք պատրա՞ստ եք հրաժարվելու այն ամենից, ինչ ձեզ հարազատ է, հանուն կեղծ խոստումների։