Թվային մանրադրամի հոգեբանությունը. ինչո՞ւ ենք մենք այդքան հեշտությամբ ծախսում անտեսանելի գումարը

Անտեսանելի գումարի մոլորությունը

Հիշո՞ւմ եք այն պահը, երբ վերջին անգամ թղթադրամ հանեցիք ձեր գրպանից՝ սուրճի համար վճարելու համար։ Այդ ֆիզիկական գործողությունը՝ թղթի հպումը, դրա հաշվելը և վաճառողին փոխանցելը, մեր ուղեղում ազդանշան է ուղարկում, որ մենք կորցնում ենք ինչ-որ արժեքավոր բան։ Սա կոչվում է «վճարման ցավ»։ Սակայն ժամանակակից թվային աշխարհում այս ցավը գրեթե անհետացել է՝ փոխարինվելով սմարթֆոնի թեթև դիպչումով։

Մենք մուտք ենք գործել մի դարաշրջան, որտեղ փողը դարձել է աբստրակտ տվյալների հավաքածու։ Երբ դուք վճարում եք Apple Pay-ով կամ քարտով, ձեր ուղեղը չի գրանցում ռեսուրսի նվազումը նույն ինտենսիվությամբ, ինչ կանխիկի դեպքում։ Այս «թվային մանրադրամի» հոգեբանությունը հիմնված է այն բանի վրա, որ մենք կորցրել ենք կապը ֆիզիկական սահմանափակումների հետ։

Վճարման ցավի նվազումը

Հոգեբանները վաղուց պարզել են, որ մեր ծախսային սովորությունները ուղղակիորեն կապված են այն բանի հետ, թե որքան հստակ ենք մենք «զգում» գումարը։ Կանխիկ գումարը ունի հոտ, հյուսվածք և քաշ, ինչը այն դարձնում է իրական։ Թվային թվերը էկրանին ընդամենը հաշվարկներ են, որոնք հաճախ թվում են անվերջ։

• Հպումով վճարումները նվազեցնում են գնումների ժամանակ առաջացող զղջումը։
• Ավտոմատ պահումները ստեղծում են «հեռու աչքից, հեռու մտքից» էֆեկտը։
• Թվային դրամապանակները թույլ են տալիս գնումներ կատարել ավելի արագ, քան ուղեղը կհասցնի մշակել հետևանքները։

Այն պահին, երբ մենք դադարում ենք հաշվել թղթադրամները, մենք սկսում ենք ավելի շատ գնահատել հարմարավետությունը՝ քան մեր խնայողությունները։

Ալգորիթմների ճնշումը

Ժամանակակից հավելվածները նախագծված են այնպես, որպեսզի հնարավորինս հեշտացնեն վճարման գործընթացը։ Յուրաքանչյուր կայք, որտեղ պահվում է ձեր քարտը, ցանկանում է, որ դուք գնումը կատարեք մեկ հպումով։ Սա նվազեցնում է «մտածելու ժամանակը»՝ այն կարևոր դադարը, որը թույլ է տալիս մեզ հարցնել՝ «արդյո՞ք ինձ իսկապես անհրաժեշտ է այս իրը»։

Մենք հաճախ ընկնում ենք «թվային թմբիրի» մեջ, երբ ծախսում ենք առանց զգալու։ Սա հատկապես նկատելի է բաժանորդագրությունների դեպքում։ Մենք հեշտությամբ միանում ենք ծառայություններին, բայց մոռանում ենք դրանց մասին, քանի որ գումարի դուրս գրումը ավտոմատ է և անտեսանելի։

Ինչպե՞ս վերադարձնել վերահսկողությունը

Թվային ֆինանսների դարաշրջանում ֆինանսական գրագիտությունը պահանջում է գիտակցված ջանքեր։ Մենք պետք է ստեղծենք արհեստական արգելքներ, որոնք կփոխարինեն կանխիկի ֆիզիկական սահմանափակումները։

1. Սահմանեք օրական ծախսերի սահմանաչափեր ձեր բանկային հավելվածում։
2. Ամեն շաբաթվա վերջում ձեռքով վերանայեք ձեր բոլոր թվային գործարքները։
3. Օգտագործեք առանձին քարտ՝ առցանց գնումների համար, որի վրա միշտ սահմանափակ գումար կա։

Վերջնական եզրակացությունն այն է, որ թեև թվային տեխնոլոգիաները հարմարավետ են, դրանք նախագծված են ձեր ուղեղի հոգեբանական թույլ կողմերի վրա ազդելու համար։ Հիշեք, որ յուրաքանչյուր հպում՝ ձեր հեռախոսի էկրանին, իրական աշխատանքի և ժամանակի արդյունք է, և դրան վերաբերվեք նույնքան լրջորեն, որքան ձեր դրամապանակի թղթադրամներին։