Լուսանցքների գաղտնիքը. ինչու ենք մենք գրառումներ անում գրքերում
Երբևէ բացե՞լ եք հին, օգտագործված մի գիրք՝ գրախանութի անկյունում, և հանկարծ նկատել եք մեկի ձեռքով գրված նշումը լուսանցքում։ Հնարավոր է, դա եղել է ընդամենը մի հարցական նշան, մի փոքրիկ բանավեճ հեղինակի հետ, կամ գուցե մի սրամիտ մեկնաբանություն, որը ստիպել է ձեզ ժպտալ։ Այդ պահին դուք մենակ չեք. դուք դարձել եք մի անտեսանելի երկխոսության մասնակից։ Գրքերի լուսանցքներում արված գրառումները հաճախ համարվում են գրքի «փչացում», սակայն իրականում դրանք ընթերցանության ամենաանկեղծ դրսևորումներն են։
Գրառումը որպես մտածողության քարտեզ
Ընթերցանությունը երբեք պասիվ գործընթաց չէ։ Երբ մենք գրիչը ձեռքներս ենք վերցնում, մենք փոխում ենք մեր հարաբերությունը տեքստի հետ։ Մենք դադարում ենք լինել պարզապես սպառողներ և դառնում ենք համահեղինակներ։ Լուսանցքներում արված գրառումները մեր մտքերի քարտեզն են, որոնք ցույց են տալիս, թե որտեղ ենք մենք համաձայնվել, որտեղ՝ զարմացել, և որտեղ ենք կորցրել կապը հեղինակի հետ։
Պատմական կամուրջներ անցյալի հետ
Պատմության մեջ շատ նշանավոր գործիչներ սիրել են գրառումներ անել։ Օրինակ, Թոմաս Ջեֆերսոնը կամ Վոլտերը իրենց գրադարաններում ունեցել են հազարավոր գրքեր, որոնք ծածկված են եղել մեկնաբանություններով։ Նրանց համար գիրքը ոչ թե սրբազան տեքստ էր, այլ գաղափարների հումք։ Գիտնականները հաճախ ուսումնասիրում են հենց այդ լուսանցքները՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է ձևավորվել մեծ մտածողների աշխարհայացքը։
Գիրքը, որի լուսանցքները դատարկ են, մահացած է, իսկ գիրքը, որը լի է մտքերով, ապրում է ընթերցողի հետ միասին։
Ինչպե՞ս սկսել գրառել
Շատերը վախենում են փչացնել թուղթը, բայց ես ձեզ հորդորում եմ հաղթահարել այդ վախը։ Ահա մի քանի խորհուրդ, թե ինչպես դարձնել գրքերը ձեր սեփականը՝
- Օգտագործեք մատիտ, որպեսզի կարողանաք ջնջել, եթե կարծիքներդ փոխվեն։
- Գրեք հարցեր, ոչ միայն պնդումներ։
- Նշեք այն պահերը, որոնք արձագանքում են ձեր կյանքի իրադարձություններին։
- Մի՛ վախեցեք սխալ լինելուց. ձեր ընթերցումը ձերն է։
Հիշողության պահպանումը
Երբ տարիներ անց նորից բացում եք այդ գիրքը, դուք կարդում եք ոչ միայն հեղինակի խոսքերը, այլև ինքներդ ձեզ՝ անցյալից։ Դա հիշողության մի յուրօրինակ կապսուլա է։ Դուք կարող եք տեսնել, թե ինչպես են ձեր արժեքները փոխվել, ինչն է ձեզ անհանգստացրել և ինչն է ձեզ ոգեշնչել։ Այդ գրառումները ձեր կյանքի կենսագրության անբաժանելի մասն են դառնում։
Ամփոփելով, հաջորդ անգամ, երբ գիրք կկարդաք, մի՛ վախեցեք վերցնել գրիչը։ Թողեք ձեր հետքը։ Գրառումները լուսանցքներում ապացույցն են այն բանի, որ դուք ոչ միայն կարդացել եք գիրքը, այլև ապրել եք այն՝ դարձնելով այն ձեր սեփական պատմության մի մասը։
