booked.net
09.05.2021
10:56

Հայտնաբերվել է Պապ թագավորի տիկնոջ՝ Զարմանդուխտ թագուհու դիմապատկերը . (լուսանկար)

Ինչպես տեղեկացավ SLIM news-ը ՝ նկարիչ Սուքիաս Թորոսյանը Միքայել Օհանջանյանից ստացել է Պապ թագավորի տիկնոջ՝ Զարմանդուխտ թագուհու դիմապատկերը որն ապրել է 4-րդ դարում և եղել է Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորության թագուհի։

«Պապ թագավորի պատկերը չի մնացել, իսկ տիկնոջ դիմապատկերը նռնաքարի վրա կա, այն ուղարկել է Միքայել Օհանջանյանը Զարմանդուխտ, հայ ազնվազարմ տիկին, Պապ թագավորի կինը, որն ապրել է 4-րդ դարում և եղել է Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորության թագուհի։ Զարմանդուխտը եղել է Մեծ Հայքը կառավարած 4 արքաների ժամանակակիցը՝ Պապ (370-374թթ), Վարազդատ (374-378), Արշակ Գ և իր գահակից Վաղարշակ (378-390թթ.)։ Տակը կդնեմ աղբյուրը։» , – ասում է նկարիչ Սուքիաս Թորոսյանը:

Զարմանդուխտը Պապ թագավորի կինը ապրել է 4-րդ դարում և եղել է Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորության թագուհի։ Զարմանդուխտը եղել է Մեծ Հայքը կառավարած 4 արքաների ժամանակակիցը՝ Պապ (370-374թթ), Վարազդատ (374-378), Արշակ Գ և իր գահակից Վաղարշակ (378-390թթ.)։ Նրա ծագման մասին քիչ բան է հայտնի, քանի որ այս ժամանակաշրջանի պատմական աղբյուրները ոչ մի տեղեկություն չեն տալիս նրա կյանքի մասին, նախքան Պապի հետ ամուսնությունը։ Հայաստանի թագավորի հետ ամուսնանալու համար նա պետք է լիներ հասարակական որոշակի կարգավիճակի տիկին և հնարավոր է, որ սերել է ինչ-որ ազնվական և քաղաքական ազդեցիկ ընտանիքից։ Հավանական է, որ Զարմանդուխտը կարող էր լինել նախարարի դուստր և կարող էր Պապի հետ նշանված լինել Արշակ Բ-ի գահակալության ժամանակ, որն իշխել է 350-ից մինչև 368 թվականը։

Պապը և Զարմանդուխտն ամսուսնացել են Պապի գահակալության ընթացքում, և ունեցել են երկու զավակ՝ Արշակ և Վաղարշակ։ Քիչ բան է հայտնի Պապի հետ նրա հարաբերությունների մասին։ Պապի հետ ամուսնանալուց հետո Զարմանդուխտը դարձավ հայոց թագուհին՝ շատ ազդեցիկ, հարուստ կին հայ հասարակության մեջ։

374 թվականին Պապի uպш նnւթյnւնից հետո, քանի որ նրա որդիները շատ երիտասարդ էին Հայաստանի գահին նստելու համար, Հռոմի կայսր Վաղեսը գահի համար ուղարկեց Պապի եղբորորդի Վարազդատին, որը պատանեկության տարիներին ապրել և կրթվել էր Հռոմում։ Վարազդատի օրոք սպարապետությունը շարունակել է վարել Մուշեղ Ա Մամիկոնյանը, որին սակայն դшվ-шդիր ընթրիքի ժամանակ uպш նել է Վարազդատը։ Հայտնի չէ, թե ինչ է եղել նրա իշխանության տարիներին Զարմանդուխտի և իր որդիների հետ։

Մուշեղի մш-հվանից հետո նրա փոքր եղբայր Մանվել Մամիկոնյանը զբաղեցնելով սպարապետի պաշտոնը Կարնո դաշտում պարտության է մшտնել Վարազդատի զորաբանակին, որն uտի-պվшծ шպшuտանել է Հռոմում։ Մանվել Մամիկոնյանի խնամատարությամբ Հայոց թագավոր է օծվել Պապի անչափահաս որդի Արշակ Գ–ն։

Երկրում քաղաքական шնшրխիшյին վերջ տալու համար Մանվել սպարապետն իր աղջկան՝ Վարանդուխտին կնության է տվել Արշակ Գ-ին, իսկ Վաղարշակին ամուսնացրել Սահակ Ա Բագրատունու դստեր հետ։ Մամիկոնյանների իշխանությունը խաղաղություն և կայունություն է բերել Հայաստանին, որտեղ Մանվել սպարապետն իմաստուն առաջնորդել է երկիրը։ Մանվելը պատվել է Զարմանդուխտին և իր որդիներ։

Նա մեծացրել է Արշակին և Վաղարշակին, դաստիարակել նրանց, ինչպես՝ իր սեփական որդիներին։

Մանվել սպարապետը Զարմանդուխտին տվել է «Թագուհու» կոչում։ 383 թվականին Սասանյան թագավոր Շապուհ III-ը թագավորական տարբեր նվերներ է ուղարկել Մանվելին և հայ ազնվական տարբեր ներկայացուցիչներին։ Այն ներառում էր նաև ազնվական չափանիշներով թագ և զգեստ Զարմանդուխտ թագուհու համար։ Այդ պահից հետո որևէ հիշատակում չկա Զարմանդուխտի մասին։ Հայտնի չէ նաև նրա մш հվшն տարեթիվը։

Գտեք մեզ Facebook-ում

Գտեք մեզ Twitter-ում